STAN POLARYZACJI

– badanie Fundacji Nowej Wspólnoty
i Uniwersytetu SWPS

Tutaj zdjęcie na baner - może jakieś fajne zrobią Oldze jak prezentuje na Re_Mind

W debacie publicznej często słyszymy, że jesteśmy społeczeństwem głęboko podzielonym. Można odnieść wrażenie, że polaryzacja w Polsce została już dobrze zbadana i opisana. W rzeczywistości jednak wciąż brakuje systematycznych badań, które pozwalałyby odpowiedzieć na pytanie: czy rzeczywiście jesteśmy tak spolaryzowani, jak powszechnie się o tym mówi?

„Stan Polaryzacji" to wspólny projekt Fundacji Nowej Wspólnoty i Uniwersytetu SWPS, będący pierwszym kompleksowym badaniem polaryzacji w Polsce. Naszym celem jest systematyczne badanie podziałów światopoglądowych i zrozumienie, skąd się biorą, jak się przejawiają oraz jakie mają konsekwencje dla życia społecznego i politycznego. Przyglądamy się trzem wymiarom polaryzacji: ideologicznej (czyli temu, na ile różnimy się w poglądach); afektywnej (czyli temu, na ile odczuwamy niechęć do osób o innych poglądach) i odczuwanej (czyli temu, na ile czujemy, że żyjemy w podzielonym kraju).

tutaj jakieś zdjęcie reprezentujące podziały w PL

Stan Polaryzacji 2026

Baner podglądowy - nie będzie w finalnej wersji - dałbym tutaj te grafiki na białym tle. Polaryzacja Ideologiczna na czerwono, afektywna na zielono, meta na fioletowo

Polki i Polacy, niezależnie od sympatii partyjnych, są zgodni co do najważniejszych kwestii w 2026. Są to: dostęp do lekarzy i szpitali, wzrost kosztów życia, wysokość wynagrodzeń i zagrożenie ze strony Rosji. Żadna z 13 kwestii ważnych w 2026 roku nie dzieli nas na silne, przeciwstawne obozy. Najsilniej dzieli aborcja, najsłabiej – niezależność sądów.

Znacznie silniejsza jest polaryzacja afektywna. Osobom o odmiennych poglądach zdecydowanie częściej przypisujemy cechy negatywne niż tym podobnym do nas. Wzajemna niechęć przekłada się na silne poczucie podziałów: 69% z nas uważa, że w Polsce mamy duże różnice poglądów, choć faktyczne różnice między nami są umiarkowane.

W badaniu wzięło udział 2040 osób – reprezentatywna grupa dorosłych Polek i Polaków zróżnicowanych pod względem wieku, płci, wykształcenia i poglądów politycznych. Dane zostały zebrane w maju 2026 roku. Badanie zostało zrealizowane przez Instytut Badań Pollster.

Autorzy

dr Olga Białobrzeska

dr hab. Ben Stanley

dr hab. Marta
Żerkowska-Balas

Pobierz raport

Witold Chorąży

Wawrzyniec Smoczyński

W żadnej z trzech kwestii najważniejszych dla Polek i Polaków w 2025 roku nie zaobserwowaliśmy silnej polaryzacji ideologicznej. Polki i Polacy różnią się w poglądach na temat sposobu rozwiązania kolejek do lekarzy, poprawy warunków pracy i systemu podatkowego – ale są to umiarkowane, a nie silne różnice poglądów. Najsilniej dzieli nas temat karania polityków, najsłabiej – niezależność mediów publicznych.

Polki i Polacy mają umiarkowanie negatywną postawę wobec osób mających odmienne poglądy od nich. Odczuwamy więcej niechęci do takich osób niż wobec tych, które myślą podobnie do nas. Nasze społeczeństwo postrzegamy jako zdominowane przez skrajności, choć w rzeczywistości większość z nas identyfikuje się światopoglądowo w centrum lub na umiarkowanej prawicy. Wolelibyśmy żyć w społeczeństwie mniej radykalnym – nie zdając sobie sprawy, że już tam jesteśmy.

W badaniu wzięło udział 2351 osób - reprezentatywna grupa dorosłych Polek i Polaków zróżnicowanych pod względem wieku, płci, wykształcenia i poglądów politycznych. Dane zostały zebrane w maju 2025 roku, tuż przed wyborami prezydenckimi. Badanie zostało zrealizowane przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna, dzięki środkom z grantu Narodowego Centrum Nauki 2020/39/B/HS6/00853.