Facylitator, czyli kto?
Kto lubi rozmawiać o polityce? Dzięki naszym badaniom nad polaryzacją wiemy, że stosunkowo niewiele z nas. Obawiamy się bowiem kłótni i trzaskania drzwiami. Podobnie jak przy tematach dotyczących aborcji czy zmian klimatu. A jednak: takie rozmowy nie tylko po prostu się odbywają, ale też odbywają się w dobrej atmosferze. Jak to możliwe?
Co należy zrobić, żeby spotkanie osób o odmiennych poglądach i wartościach zakończyło się satysfakcją płynącą z dobrej rozmowy? Żeby osoby wychodzące z takiej rozmowy miały poczucie bycia wysłuchanymi i chęć do dalszych rozmów – również na kolejne trudne tematy? Odpowiedź brzmi: ktoś tę rozmowę musi odpowiednio poprowadzić.
Osoba prowadząca rozmowę
Facylitator, czyli osoba prowadząca rozmowę, to człowiek, który dba o to, by wszyscy uczestnicy zostali wysłuchani i zrozumiani. Kontroluje emocje na sali i reaguje w sytuacjach, które wykraczają poza formułę, na którą zgodzili się uczestnicy – np. na agresywne lub atakujące wypowiedzi łamiące zasady dobrej rozmowy.
Prowadzący rozmowę nie musi znać się na temacie lepiej niż uczestnicy. Jego rolą jest dbanie o to, żeby każdy głos w rozmowie miał tyle samo przestrzeni. Zachowuje neutralność i pomaga w komunikacji między uczestnikami. Nie narzuca swoich rozwiązań, ale dba o strukturę spotkania i utrzymywanie dynamiki rozmowy. Dlatego umiejętność słuchania liczy się bardziej niż wiedza ekspercka.
Doświadczony facylitator wyczuwa nastrój indywidualnych uczestników i całej grupy. Umie radzić sobie z nieprzewidywalnymi i trudnymi sytuacjami – np. gdy jedna osoba próbuje zdominować całą rozmowę. Pilnuje, by wypowiedzieć się mogli wszyscy rozmówcy. Zachęca także do pogłębiania swoich wypowiedzi. Jej głównym narzędziem są pytania - odpowiednio dobrane do konkretnych sytuacji.
Przydatne w pracy facylitatora:
Neutralność – w czasie prowadzenia rozmowy facylitator powstrzymuje się od ocen i wyrażania własnych opinii – nie tylko poprzez to, co mówi, ale też przez mowę ciała.
Szybkość reakcji – osoba prowadząca rozmowę powinna być w stanie szybko wychwycić ocenność i agresję w komunikatach uczestników i zadecydować o sposobie reakcji.
Aktywne słuchanie – facylitator nie tylko słyszy i rozumie wypowiedzi, ale też wychwytuje najważniejsze wątki, podobieństwa i różnice między uczestnikami.
Dobra energia – osoba prowadząca rozmowę dba o dynamikę i dobrą energię podczas rozmowy – wprowadza luz i poczucie dobrego humoru, nie dominując grupy swoją osobowością.
Czujność na emocje – facylitator wyczuwa nastrój całej grupy i indywidualnych uczestników. Kieruje rozmową tak, by uniknąć znużenia lub irytacji osób rozmawiających.
Chcesz lepiej zrozumieć, co dzieje się w trakcie dialogu lub poznać ciekawe dane dotyczące polaryzacji?
