Co z naszą gminą po węglu? – podsumowanie serii dialogów w Łęcznej w 2025

Jan 24

Jeśli kopalnia „Bogdanka” zostanie zamknięta, mieszkańcy gminy Łęczna stracą najważniejszego pracodawcę w okolicy. W 2025 przeprowadziliśmy trzy dialogi lokalne, by wesprzeć ich w rozmowie o przyszłości gminy po odejściu od górnictwa.

Łęczna to 20-tysięczne miasto w gminie i o tej samej nazwie, położone 25 km na wschód od Lublina. Tuż obok znajduje się kopalnia węgla kamiennego „Bogdanka”. Zakład, zbudowany w 1975 roku, spowodował skokowy rozwój rolniczego regionu – w dwie dekady ludność wzrosła z 2 do 22 tysięcy. Dziś całe życie lokalne skupia się wokół kopalni, która zatrudnia mieszkańców, sponsoruje życie społeczno-kulturalne i nadaje tożsamość okolicznym gminom. Konieczność redukcji emisji CO2 sprawia jednak, że „Bogdanka” zostanie w nieodległej przyszłości zamknięta. Dla mieszkańców Łęcznej transformacja energetyczna oznacza bolesne zmiany: utratę głównego pracodawcy, odpływ młodych i szukanie nowych źródeł utrzymania.

Półrocze dialogów z mieszkańcami

Od czerwca do listopada 2025 przeprowadziliśmy w Łęcznej trzy spotkania dialogowe z udziałem 79 mieszkańców. Uczestnicy za każdym razem rozmawiali w trzech podgrupach, po około 9 osób każda – tak, by wszyscy mogli się swobodnie wypowiedzieć.

Łęczna dziś i jutro – pierwszy dialog miał charakter diagnostyczny, mieszkańcy rozmawiali o tym, jak żyje im się w Łęcznej, co w niej doceniają, a co chcieliby zmienić. Służył rozpoznaniu głównych narracji, grup interesów i podziałów na miejscu.

Młodzi, biznes, władza lokalna – w drugim dialogu mieszkańcy diagnozowali trzy lokalne problemy: groźbę odpływu młodych mieszkańców, bezrobocie i brak biznesów niezwiązanych z kopalnią oraz niski wpływ na decyzje podejmowane w gminie.

Rozwiązania na przyszłość – trzeci dialog miał charakter pracy warsztatowej, nad pożądanymi rozwiązaniami. Mieszkańcy sprecyzowali potrzeby trzech grup: młodych zagrożonych bezrobociem, starzejących się seniorów i aspirujących przedsiębiorców. Dla każdej wytypowali pożądane rozwiązania.